Zapalenie trzeszczki – Syndrom trzeszczkowy

Końskie zdrowie,

W dzisiejszym wpisie z cyklu „Pierwsza pomoc” pochyliliśmy się nad schorzeniami trzeszczek. W artykule opisujemy takie schorzenia jak zapalenie trzeszczki nieparzystej i jej kaletki oraz zapalenie trzeszczek pęcinowych.

Aby rozpocząć opisywać w/w schorzenia najpierw powiedzmy sobie co to jest “Trzeszczka”. Trzeszczka kopytowa to element nogi konia nazywany także od jego łacińskiej nazwy kością łódeczkowatą. U wierzchowców trzeszczka kopytowa znajduje się głęboko pomiędzy piętkami pod ścięgnem zginacza głębokiego palców. Pomiędzy ścięgnem a trzeszczką, znajduje się tzw. kaletka podścięgnowa, zwana też czasami torebką trzeszczki. Nieprawidłowe działanie trzeszczki u koni zwane jest syndromem trzeszczkowym.

Zapalenie trzeszczki nieparzystej i jej kaletki (bursitis podotrochlearis s. podotrochlitis).Schorzenie potocznie nazwane podotrochleozą, jest częstą przyczyną kulawizn kończyn piersiowych u koni sportowych. Proces chorobowy ma charakter zapalno-zwyrodnieniowy i obejmuje trzeszczkę kopytową, przyczep dalszy ścięgna mięśnia zginacza głębokiego palca i kaletkę maziową. Tłem choroby jest przeciążenie narządu ruchu. Przyczyną może być również wadliwa postawa kończyn piersiowych, nieprawidłowe kucie, nieprawidłowa budowa kopyta (kopyto wąskie). Choroba może wystąpić u koni 5-7 letnich. Objawia się ogólnymi zaburzeniami ruchowymi – skróconym wykrokiem z kulawizną w fazie nawrotu i obarczaniem bocznych ścian kopyt w fazie podparcia. U 50% przypadków występuje obustronnie.

Do zdiagnozowania choroby, wykorzystywanych jest wiele metod:

  • lonżowanie konia po okręgu,
  • próby zgięciowe palca,
  • opukiwanie podeszwy kopyta w okolicy grotu strzałki,
  • próba klinowa ,
  • „próba z deską”,
  • znieczulenia okołonerwowe palca,
  • badanie radiologiczne,
  • badanie scyntygraficzne.

Badaniem radiologicznym, możemy stwierdzić poszerzenia kanałów naczyniowych trzeszczki kopytowej (canales sesamoidales), a także kolbowatego kształtu ubytki w strukturze kostnej trzeszczki, wyglądające jak lizak (lollypop).

Choroba jest nieuleczalna. Można jedynie łagodzić jej skutki i zapobiegać dalszemu rozwojowi procesu chorobowego. W celu złagodzenia bólu stosuje się podkucie ortopedyczne- szeroką podkową, ze zwiększoną powierzchnią podparcia i miękką podkładką, np. kucie według Hertscha, lub egg – bar shoes. Zaleca się również przerwanie treningu na 4-6 tygodni.

Leczenie farmakologiczne polega na podawaniu środków rozszerzających naczynia obwodowe (np. isoxsuprin hydrochlorid). Leczenie operacyjne: neurektomia – nn.digitales palmares; desmotomia – lig.collaterale mediale et laterale.

Zapalenia trzeszczek pęcinowych (sesamoiditis, Gleichbeinlamheit). Tę jednostkę chorobową definiuje się jako patologię miejsc przyczepu ścięgna mięśnia międzykostnego do trzeszczek pęcinowych. Dominuje proces zapalny trzeszczek pęcinowych. W obrębie mięśnia międzykostnego i więzadeł trzeszczek można w trakcie badania zidentyfikować miejsca zwapnienia. Wyodrębnia się dwie formy: pozastawową i stawową i schorzenia. Pierwsza wyróżnia się powiększeniem i zwiększeniem ilości kanałów odżywczych. Druga dotyczy wierzchołkowej części trzeszczek, gdzie pojawiają się osteofity.

Choroba najczęściej występuje u koni wyścigowych, myśliwskich i koni skaczących w wieku między 2‑5 rokiem życia. Możliwym jest, iż pierwotną przyczyną może być zapalenie więzadeł trzeszczki lub mięśnia międzykostnego.

Diagnoza. Ucisk na trzeszczki wywołuje ból, bolesność może także występować przy ucisku mięśnia międzykostnego. Próba zginania stawu śródręczno – palcowego jest także dodatnia. Rtg powinno być wykonane trzy tygodnie od wystąpienia pierwszych objawów. W diagnozie różnicowej uwzględnić należy: pęknięcie, złamanie trzeszczki, tenosynovitis, zapalenie mięśnia międzykostnego.

Dla celów terapeutycznych lepiej podzielić patologię trzeszczek pęcinowych na następujące dwie kategorie. Pierwsza występuje przeważnie u młodych 2‑3 letnich koni w treningu wyścigowym. Kulawizna pojawia się po wysiłku, a ustępuje po odpoczynku. Znieczulenie okołonerwowe palca jest pozytywne, natomiast znieczulenie stawu śródręczno – palcowego jest negatywne. Rtg (projekcja skośna) uwidacznia kanały naczyniowe (vascular chanels) na końcach bliższych trzeszczek pęcinowych. Bardzo pomocne jest badanie scyntygraficzne za pomocą radioaktywnego izotopu (Technet 99m).

Druga postać – chroniczna, występuje u koni starszych i dotyczy głównie jednej trzeszczki kończyny przedniej. Rtg ujawnia narośla (enthesophytes), linie przejaśnień (radioluceny lines) oraz nieregularny obrys tej kości. Dodatkowo w Usg widoczne jest zapalenie m. interosseus oraz nieregularne kontury trzeszczki pęcinowej (enthesis).

Postępowanie. W pierwszej postaci choroby, przerywa się trening i pozostawia konia 30‑90 dni na paddock’u. Korzystne efekty uzyskać można unieruchomieniem palca na 2‑3 tygodnie. Miejscowo stosuje się wcieranie maści rozgrzewających i nakładanie łagodnie działających blisterów. Kucie ortopedyczne uwzględniać winno podkowy otwarte; farmakoterapia – leki usprawniające krążenie obwodowe. Kontrolny radiogram może być podobny do wyjściowego, pomimo ustąpienia bolesności i kulawizny Lepszą ocenę dynamiki schorzenia daje scyntygrafia.

W drugiej postaci choroby konia kujemy lekką podkową ortopedyczną otwartą (aluminiowa); miejscowo ordynujemy DMSO, maści, płyny rozgrzewające, blistry, ewentualnie kauteryzację lub krioterapię. Uważa się, że dobre wyniki terapeutyczne uzyskać można poprzez ruch konia w wodzie w czasie pływania. Korzystna jest również dłuższa przerwa w użytkowaniu konia.

Rokowanie: ostrożne do niepomyślnego, zależnie od wielkości odczynu okostnowego i obszaru objętego zapaleniem mięśnia międzykostnego.

W następnym wpisie opiszemy złamania trzeszczek. już teraz zapraszamy do śledzenia na na naszym fanpagu.

Pamiętaj! Informacje zawarte w tym wpisie mają jedynie charakter informacyjny.

źródło: Practical Horseman, wikipedia