Ważniejsze zabiegi chirurgiczne stosowane w ortopedii u koni cz1

Końskie zdrowie, ,

W tym wpisie przybliżymy wam ważniejsze zabiegi chirurgiczne stosowane w ortopedii koni. Wpis ten podzieliliśmy na dwie części. Pierwsza z nich poniżej.

Zdjęcie ściany puszki kopytowej. Zabieg chirurgiczny Ficka, wykonuje się na koniu leżącym w znieczuleniu miejscowym. Wskazaniem są: martwica i ropne głębokie zapalenie tworzywa oraz słupek rogowy. Przed zabiegiem należy założyć opaskę Esmarcha.Za pomocą noża kopytowego wycinamy 2 zagłębiające się rowki w ścianie puszki aż do tworzywa. Rowki biegną od korony do krawędzi podeszwowej ściany, równolegle do siebie. Należy wykonać 3 rowek w linii białej, tak aby połączyć oba poprzednie. Odłączony w ten sposób róg (fragment ściany) podważa się z boku i usuwa kleszczami dziobowymi. Po zabiegu należy zastosować uciskowy opatrunek aseptyczny.

Otwieranie puszki kopytowej. Zabieg ma podobne znaczenie jak w odniesieniu do tkanek miękkich nacięcie ropnia. Otwarcia puszki również dokonujemy w celu upuszczenia ropy. Wycinanie rogu nożem kopytowym ma miejsce w linii białej lub w okolicy strzałki. Otworowi nadajemy kształt lejka okrągłego (20 gr) lub owalnego, usuwając róg aż do odsłonięcia tworzywa. Otwór nie powinien być zbyt mały.

Cięcia odbarczające. Uelastyczniają puszkę kopytową, umożliwiają rozszerzanie tylnych części kopyta w trakcie jego opierania się o podłoże, zmniejszają ucisk na ścianę przekątną i leżącą pod nią chrząstkę. Wykonywane są przede wszystkim w ostrej fazie kostnienia chrząstek kopytowych. Wskazaniem właściwej głębokości rowka jest kolor rogu. Wystruguje się rowek do momentu ukazania się białego, czyli listewkowego rogu.

  1. Metoda Colina. Należy przy pomocy noża kopytowego wyciąć 3 rowki, których przebieg jest następujący: rowek I rozpoczyna się w odległości 2 cm. od krawędzi koronowej, na granicy ściany przedniej i bocznej, biegnie prostopadle do krawędzi podeszwowej. Rowek II rozpoczyna się w odległości 2 cm od krawędzi koronowej i 1,5 cm.od kąta kopyta, biegnie zgodnie z kierunkiem rurek rogowych. Rowek III łączy równolegle 2 pozostałe, w odległości 1 cm od brzegu koronowego.
  2. Metoda Smitha. Należy wyciąć nożem kopytowym kilka rowków biegnących równolegle do siebie oddalonych o 1 cm, które przebiegają od korony do podstawy puszki, zgodnie z kierunkiem przebiegu rurek rogowych.
  3. Metoda Lungwitza. Należy wyciąć nożem kopytowym 1 rowek, biegnący równolegle do korony, 1 cm. poniżej. Rowek biegnie od kąta kopyta do granicy między ścianą przednią i boczną.

Przezskórne rozwarstwianie ścięgna (percutaneous tendon splitting). Zabieg opisany przez Asheim’a i Kundsena w 1967 r., wskazany jest przy schorzeniach chronicznych ścięgien, tydzień do miesiąca po kontuzji. Technika zabiegu polega na przecinaniu uszkodzonego odcinka ścięgna podłużnie z odsłonięciem skóry lub bez (przezskórnie). Ta ostatnia metoda może być przeprowadzone na koniu stojącym odpowiednio uspokojonym i znieczulonym miejscowo (n. ulnaris). Bardzo pomocne okazuje się wykorzystanie aparatu ultrasonograficznego i przeprowadzenie zabiegu pod jego kontrolą. Staw pęcinowy w czasie zabiegu jest przeprostowany. Operator unieruchamia ścięgno ręką i wprowadza w jego brzusiec od boku przez skórę specjalny nóż o dwu ostrzach (double-dged). Nóż musi dotrzeć w miejsce uszkodzone i przejść przez ościęgną strony przeciwnej. Wtedy to porusza się nożem kilkakrotnie w kierunku nadgarstka i w kierunku pęciny utrzymując oś narzędzia na wysokości zmian chorobowych ścięgna. Ranę skóry zamyka się szwem pojedynczym (materiał niewchłanialny 2‑0) i zakłada okład chłodzący jałowy. Koń pozostaje 12 dni w boksie. Po 2 tygodniach oprowadzania w ręku zwierzę może przebywać przez 1 miesiąc na małym okólniku, na koniec pozwala mu się poruszać na rozleglejszej łące.

W okresie 1‑3 miesięcy po kontuzji, gojenie ścięgna pozostaje w fazie reparacyjnej. W tym okresie trzeba zapewnić warunki dla powstającej tkanki. Ruch odpowiednio dawkowany sprzyja budowie blizny o właściwej wytrzymałości. Oprowadzanie konia w ręku powinno mieć miejsce zaraz po ustąpieniu fazy ostrej. Każde pogorszenie wyniku w Usg stanowi sygnał zmniejszenia dawki ruchu, albowiem w tej fazie ścięgno jest jeszcze bardzo słabe.

Pamiętaj! Informacje zawarte w tym wpisie mają jedynie charakter informacyjny.

Opracowanie na podstawie: Practical Horseman, wikipedia.org, Konie i kuce Kompendium”, Tansin Pickeral, Rossdale, P.D., Hopes, R., Wingfield-Digby, N.J., Offord, K. 1985. Epidemiological study of wastage among racehorses 1982 and 1983. Vet. Rec. 1
Turner T.A. 1991. Thermography as an aid to the clinical lameness evaluation. Vet. Clin. N. Am. Equine Pract.