Przewodnik po trawieniu

Porady żywieniowe

Pasza uzupełniająca

Nia O’Malley

kon-opis
Pasze uzupełniające to stosunkowo nowa koncepcja w żywieniu koni. Są skoncentrowanym źródłem niezbędnych białek, witamin i minerałów, i przeznaczone są dla koni, które nie mają zapotrzebowania na dodatkowe kalorie. Pasze uzupełniające nie zwiększają w dużym stopniu kaloryczności diety konia, ponieważ podaje się je w niewielkich ilościach, ale zapewniają niezbędne składniki odżywcze, które „uzupełniają” dietę bazującą na paszach objętościowych lub jednorodnych ziarnach. Zwykle są dostępne w formie granulatu ale bywają też w formie muesli. Pasze uzupełniające można wykorzystywać na trzy sposoby:

  • podawać je same jako źródło niskokalorycznych białek, witamin i minerałów,
  • w połączeniu z ziarnami zbóż lub z wysłodkami buraczanymi w celu uzupełnienia niedoborów,
  • wykorzystywać je jako „wisienkę na torcie” w celu zwiększenia poboru składników odżywczych w ogólnej diecie konia. Kiedy stosuje się je w ten ostatni sposób, należy obniżyć ilość podawanej paszy kompletnej w stosunku do zalecanej dawki dziennej.

Pasze uzupełniające przypominają suplementy minerałowo/witaminowe, ale różnią się od nich ilością białek i makroelementów, które uzupełniają codzienną dietę. Granulat paszy uzupełniającej zawiera niezbędne aminokwasy i niezbędne ilości makroelementów, wapnia, fosforu i magnezu. Podanie odpowiednio dużych ilości tych minerałów nie jest możliwe w przypadku podawania suplementu witaminowo-minerałowego w ilości 50-100 g dziennie. Suplementy zwykle uzupełniają mikroelementy i witaminy ale nie zawierają białek i makroelementów.

Pasze uzupełniające mają różny poziom zawartości białek. Podjęcie decyzji odnośnie konkretnego rodzaju paszy uzupełniającej zależy od jakości podawanej paszy objętościowej , od poziomu zawartego w niej białka a także od indywidualnego zapotrzebowania konia. W niektórych rodzajach paszy uzupełniających poziom białka na poziomie 25%, 30% może wydawać się bardzo wysoki, ale należy pamiętać, że ilość podawanej paszy jest stosunkowo niewielka w porównaniu z koncentracją składników odżywczych. Stawki żywieniowe 100g/100kg wagi konia są typowe dla większości pasz uzupełniających. I tak przykładowo: 500g 30% paszy uzupełniającej dla koni hodowlanych będzie zawierało 150g białka (0,5 x 300). Podczas gdy 3 kg paszy Cool Feed dla koni rekreacyjnych zawiera 300g białek (3 x100). Co oznacza, że rekomendowana dzienna dawka 3 kg paszy typu Cool Feed dla koni rekreacyjnych zawiera dwa razy więcej białek.

Pasze uzupełniające w porównaniu z paszami kompletnymi zawierają wysoki poziom witamin i minerałów. Typowa pasza może zawierać 40-60 mg/kg miedzi, podczas gdy granulat paszy uzupełniającej będzie zawierał 160-200mg/kg, czyli około 4 razy więcej. Tak samo będzie wyglądało porównanie wszystkich witamin i minerałów. Stężenie wapnia i fosforu w paszy uzupełniającej może być dwa razy większe niż w typowej paszy kompletnej. Podając koniowi minimalną zalecaną dawkę paszy uzupełniającej, nie musimy już podawać żadnych innych suplementów witaminowych ani minerałowych, ponieważ pasza uzupełniająca zawiera komplet zalecanej dziennej dawki dla koni. Jednakże, wiele też zależy od paszy objętościowej, którą otrzymuje koń. Rekomendujemy wykonanie analizy składu siana i gleby w celu sprawdzenia nadmiarów i niedoborów poszczególnych elementów końskiej diety.

W przypadku, kiedy koń otrzymuje paszę kompletną, podanie dodatkowego źródła wysokiej jakości białek, minerałów i witamin zwiększy stężenie dostępnych składników odżywczych. Może być to przydatne w przypadku koni wracających do pracy po długiej przerwie, po okresie rekonwalescencji, oraz koni, które potrzebują zbudować masę mięśniową, dla starszych koni, młodych koni, itp. Zalecana w takim przypadku suplementacja paszą uzupełniającą będzie wynosiła , w zależności od indywidualnego zapotrzebowania danego konia, 50g/100kg wagi koni i będzie dodatkiem do normalnego żywienia konia.

Pasze dla koni powinny zawierać określony poziom poszczególnych składników. Niektóre konie nie dostają zalecanej dawki żywieniowej paszy kompletnej, ponieważ otrzymałyby przy tym nadmierną dawkę kalorii, przekraczającą zapotrzebowanie danego konia, co mogłoby prowadzić do otyłości. Ale jeśli koń ma obniżoną ilość paszy kompletnej poniżej zalecanej dawki dziennej, to nie otrzymuje odpowiedniej ilości białek, witamin i minerałów. Przypadkowo jeśli 2 kg paszy kompletnej dostarcza 100g miedzi, to 0,5 kg paszy dostarczy zaledwie 25 mg miedzi, co jest dużo poniżej dziennego zapotrzebowania konia.

Jeśli uzupełnia się część paszy kompletnej paszą uzupełniającą należy stosować zasadę, że na każdy kilogram paszy kompletnej poniżej zalecanej dawki dziennej podajemy 250g paszy uzupełniającej w granulacie. Przykładowo, jeśli zalecone jest podawania 5 kg paszy kompletnej dziennie, ale koń otrzymuje tylko 4 kg dziennie i utrzymuje na niej pożądaną wagę, to podanie 250g paszy uzupełniającej podniesie ilość witamin minerałów i białek do pełnej dziennej zalecanej dawki.

Wiele osób lubi samodzielnie przyrządzać pasze i mieszać składniki takie jak owies, jęczmień, kukurydza, wysłodki buraczane, sieczkę lucerny, płatki ryżowe, olej. To wszystko są świetne składniki, ale niestety nie są zrównoważone pod względem zawartości składników odżywczych. Pasze uzupełniające mogą być wykorzystywane także w przypadku takiego programu żywieniowego. Główne składniki żywności będą pokrywały zapotrzebowanie konia na kalorie a pasza uzupełniająca wypełni „lukę odżywczą” w tych składnikach, dostarczając niezbędnych aminokwasów, witamin i minerałów. Największym plusem używania paszy uzupełniającej jest dowolność, jaką daje w dostosowywaniu składników odżywczych do potrzeb poszczególnych koni. Jeśli jest prawidłowo podawana, pasza uzupełniająca zapewnia wszystkim koniom odpowiedni poziom składników odżywczych niezbędnych do wzrostu, reprodukcji i poprawy osiąganych wyników.

Wiele współczesnych ras koni utrzymuje wagę pomimo niewielkiego poboru kalorii, nawet jeśli mają do wykonania ciężką pracę. Wiele koni dobrze wykorzystuje paszę, co oznacza, że jest w stanie przeżyć na mniejszej ilości kalorii. Ponieważ pasze uzupełniające są skoncentrowane, mogą dostarczyć wszystkich niezbędnych białek, witamin i minerałów jakich potrzebuje koń, bez dodawania zbędnych kalorii czy skrobi do diety. Nośnik będący składnikiem paszy uzupełniającej może zawierać pewną ilość kalorii, ale nie tyle, co w paszy kompletnej, która posiada bogatszy skład, jako że z założenia stanowi podstawę żywienia koni.

Klacze hodowlane ze skłonnością do tycia, które są żywione trawą na pastwiskach, również skorzystają z dodania paszy uzupełniającej do ich diety, która – o ile jest podawana zgodnie z rekomendowanymi dawkami, w ilościach około 200g/100kg wagi konia – zapewnia podstawowe składniki odżywcze podczas wszystkich faz cyklu hodowlanego. Plan żywienia klaczy powinien być dostosowany do zmieniających się potrzeb podczas ciąży i w okresie laktacji. W tym czasie zalecane dawki paszy uzupełniającej rosną do 300g/100kg wagi konia dziennie. Dodatkowa energia wymagana w ostatnim okresie ciąży i podczas karmienia, jeśli nie jest dostarczana w paszy objętościowej, powinna być uzupełniana ziarnami lub paszą kompletną.

Pasza uzupełniająca jest użyteczna, choć nie w pełni rozumie się jej zastosowanie. Pomimo, że na pierwszy rzut oka granulki paszy uzupełniającej mogą się nie różnić od innych rodzajów pasz treściwych, stanowią one dynamiczny dodatek do każdego programu żywieniowego. Pasze uzupełniające są bardzo zróżnicowane. Właściciele koni mają możliwość podawania ich w formie dodatku do diety składającej się wyłącznie z pasz objętościowych lub mogą je podawać wraz z paszami kompletnymi w okresach, kiedy występuje zwiększone zapotrzebowanie na składniki odżywcza, a także mogą je dodawać do diety składającej się z samodzielnie dobieranych ziaren, by zbilansować dostarczane składniki. Największym plusem podawania pasz uzupełniających jest możliwość dowolnego modyfikowania diety konia w zależności od jego indywidualnego zapotrzebowania na białka, witaminy i minerały przy jednoczesnej kontroli ilości dostarczanej energii.

Kiedy koń otrzymuje w pełni zbilansowane pożywienie, jego zapotrzebowanie na wszelkie składniki odżywcze niezbędne do utrzymania zdrowia i dobrego samopoczucia, jest zaspokojone. Taki koń będzie miał dobrze rozwinięte mięśnie grzbietu, będzie miał doskonałą kondycję, błyszczącą sierść, silne zdrowe kopyta, krótki czas regeneracji mięśni po wysiłku, uzyskamy poprawę płodności, produkcji mleka, łatwiejszy poród, zdrowszy układ pokarmowy i lepsze wykorzystanie paszy, co daje w efekcie szczęśliwsze zwierzę.

Pasze uzupełniające produkowane przez firmę Connoly’s Red Mills to:

  • GroCare Balancer – pasza uzupełniająca dla młodych koni w okresie silnego wzrostu, klaczy hodowlanych i ogierów kryjących;
  • LamiCare Balancer – pasza uzupełniająca dla koni dobrze przyswajających pożywienie, skłonnych do ochwatu oraz dla koni z problematycznymi kopytami;
  • Formula Gold Balancer – pasza niskobiałkowa przeznaczona zarówno dla koni sportowych, jak i koni w okresie wypoczynku
  • Oat Balancer Mix i Oat Balancer Pellet – obie pasze przeznaczone do uzupełniania diety składającej się z owsa

GroCare Balancer jest wyjątkową formułą dla zwierząt hodowlanych: klaczy, ogierów i młodzieży, zawierającą szerokie spektrum witamin i minerałów dla zapewnienia prawidłowego rozwoju mięśniowo-szkieletowego i utrzymania optymalnej płodności ogierów i klaczy. Jest to produkt niskoskrobiowy o wysokim poziomie składników odżywczych, co pozwala na kontrolowanie tempa wzrostu młodzieży, podczas gdy formuła „SuperPlus” z dodatkami glukozaminy pobudza proces kostnienia chrząstek oraz budowę, siłę i giętkość stawów.

Zawiera także L-Carnitynę, która ma bezpośredni wpływ na przemianę składników odżywczych w tkankę mięśniową, ograniczając jednocześni odkładanie się tłuszczu. Wyjątkowe połączenie MOS i FOS (mannonaligosacharydów i fruktoligosacharydów) poprawia florę bakteryjną jelit i zapewnia zdrowy układ trawienny. MOS łączy się z patogenami, które są wydalane wraz z kałem, natomiast FOS jest prebiotykiem, który przyczynia się do namnażania zdrowych kultur bakterii. GroCare zawiera także drożdże, które wspomagają trawienie błonnika oraz przyswajanie minerałów w jelitach.

Dobrze zbilansowane niezbędne elementy śladowe takie jak miedź, cynk, mangan i selen są podane w formie chelatów, co ułatwia ich przyswajanie. Ten produkt zawiera także optymalną ilość witamin C, B1, B2, B6, B12, K, niacyny, kalpantotenat, kwas foliowy, cholinę oraz niezbędne pierwiastki śladowe takie jak żelazo, kobalt i jodynę oraz wcześniej wspomniane: miedź, wapń, fosfor, witaminę A, witaminę D3 i alfa tokoferol (witamina E).

GroCare podaje się w dawkach dziennych od 100g do 300g/100 kg wagi ciała konia. Niższe wartości zalecane są dla koni w okresie pastwiskowym o ograniczonych obciążeniach pracą. Wyższe dawki należy podawać koniom w treningu, klaczom w ostatnim trymestrze ciąży, w początkowym okresie karmienia, a także młodzieży w okresie intensywnego wzrostu i ogierom kryjącym.