Narowy i nawyki u koni

Końskie zdrowie

Narowy i nawyki u koni wielokrotnie opisywany w książkach, czasopismach, na portalach o koniach. Po przeczytaniu kilku z nich postanowiliśmy pochylić się nad tym tematem trochę głębiej. Mamy nadzieję, że uda nam się odpowiedzieć na stawiane w sieci pytania. Startujemy!

Co to są te narowy?

Możemy to zakwalifikować jako swojego rodzaju element charakteru konia, który kształtuje się poprzez niekorzystne działania człowieka. Wśród działań powodujących tego typu zachowania między inny mi jest niewłaściwe utrzymanie stajenne, brutalne traktowanie, błędy wychowawcze, brak dostępu do stada (odseparowanie od koni lub co często się zdarza utrzymywanie tylko jednego konia w przydomowej stajni).

Narowy są cechą niepożądaną i dość istotnie obniżają wartość użytkową konia, a także, w niektórych przypadkach mogą nawet stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ich samych oraz ludzi przebywających w ich otoczeniu. Warto pamiętać, że narowy nigdy nie występują w naturze. Siłą rzeczy w warunkach naturalnych koń zajęty jest tym do czego „matka natura” go stworzyła czyli jedzeniem, życiem stadnym i odpoczywaniem.

Czy narowy u koni są zaraźliwe?

To jeden z ciągle powracających mitów, że konie zdrowe mogą zarazić się narowami od innych koni, np. poprzez towarzystwo z nimi w stajni czy na padoku. Chyba najlepszym argumentem na obalenie tej tezy jest to, że narowy nigdy nie występują w warunkach naturalnych. Oznacza to tylko tyle, że jeżeli zapewnimy naszym pociechom odpowiednie warunki, towarzystwo czyli zaspokojenie ich instynktu stadnego, odpowiednią ilość ruchu i właściwe traktowanie – to nigdy nie będą miały żadnych narowów.

Rodzaje narowów?

W tym temacie występuje wiele narowów stajennych, najczęstszymi są:

  • Obgryzanie elementów wystających stajni takich jak żłoby, drzwi stajenne, ogrodzenie wybiegi,
  • Łykawość – koń wygina szyję w łuk i łyka powietrze, zazwyczaj zaczepiając się zębami o wystające element, jak np. żłób
  • Tkanie –ten typ narów dotyczy koni spiętych i nerwowych, konie stoją w miejscu i kołyszą się na boki czasami kołyszą również głowa i szyją. Ciekawym zjawiskiem jest, że tkanie zmniejsza się przy zwiększeniu powierzchni okien w stajni lub luster,
  • Grzebanie – Ciągłe grzebanie przednią nogą jest jednym z bardziej uciążliwych narowów u konia nawet jeżeli jest oznaką „żebrania”,
  • Zachowanie „nienormalne” – to są narowy wywołane najczęściej przez złe traktowanie koni przez człowieka, może to być: wierzganie i kąsanie, płochliwość, podskakiwanie, niechęć do podawania kończyn, przyciskanie do bandy, obrona przed nakładaniem ogłowia czy siodła, stawanie dęba.

Jakie więc powinny być prawidłowe warunki stajenne?

Właściwe utrzymanie i opieka nad końmi determinują zapobieganie powstawaniu narowów. W warunkach naturalnych konie żyją w stadach i przez większą ilość dnia poruszają się oraz jedzą. Zachowanie właściwych proporcji ogromnie pomaga w zapobieganiu narowom i zapewnia właściwy stan psychofizyczny konia.

Niestety większość stajni, w pogoni za zarobkiem, zapomina o tym. Przy tworzeniu warunków stajennych należy pamiętać o zachowaniu proporcji pomiędzy różnymi aktywnościami konia. Poniższy wykres przedstawia porównanie sposobu spędzania czasu przez konie w zależności od warunków w jakich są utrzymywane. Jak widać dysproporcje pomiędzy życiem w naturze a utrzymaniem stajennym są ogromne. Naszym nadrzędnym celem powinno być zapewnienie koniom warunków możliwie bliskich tym jakie mają w naturze.

Mimo, że często bywamy w bardzo dobrych stajniach, gdzie kładzie się ogromny nacisk na warunki mieszkających tam koni patrząc na konie żyjące w zgodzie z naturą i tak można dostrzec różnicę w ich zachowaniu.

Czy możemy w takim razie skutecznie zapobiegać narowom?

Większość narowów powstających u koni trzymanych w stajni wynika bezpośrednio z nudy, tj. długich okresów bezczynności. Pamiętajmy, że koń w stanie naturalnym pasie się nieustannie. Jego organizm jest przystosowany do przyjmowania częstych i małych porcji pożywienia, a zwierzę najchętniej przebywa na wolnym powietrzu. Swój udział ma w tym również stres.

W celu walki z nudą i stresem należy zapewniać koniom długi codzienny pobyt na wybiegu, jeżeli niemożliwe jest korzystanie z wybiegu, a konie nie pracują, wyprowadzać na zewnątrz na kantarze i na lonży lub uwiązie i paść „w ręku”. Innym sposobem jest dzielenie racje pokarmowe według zasady „mało i często”; jedzenie pomaga zwalczyć nudę. Należy pamiętać aby zapewnić stały dostęp do dobrej jakości siana, zapewnić koniom utrzymanie w stajni umożliwiające obserwację otoczenia.

W boksie należny umieścić lizawkę z soli i innych składników mineralnych i dodatkowo można umieści inne „zabawki” zabijające nudę, czasami widać jak w niektórych boksach stajennych konie bawią się podwieszonymi piłkami czy też maskotkami. W niektórych narowach pomocne może okazać się lustro umieszczone w boksie konia.

Gdy tylko uświadomimy sobie, że głównym winowajcą nietypowych zachować naszych koni jest człowiek i będziemy się chcieli nad tym pochylić zobaczymy wiele nowych czynników niezbędnych dla dobrego samopoczucia naszego ulubieńca, które wcześniej nie wydawały nam się aż tak istotne. Prawidłowe zrozumienie natury swojego zwierzaka jest kluczem do długiej i szczęśliwej przyjaźni do czego Was gorąco zachęcamy.

thinkequus

źródło: thinkequus.com