Kolka, Egzema letnia. Pierwsza pomoc dla konia.

Końskie zdrowie

Pierwsza pomoc dla konia czyli co robić kiedy zachoruje.

W tym cyklu, krótkich artykułów chcemy przybliżyć wszystkim miłośnikom koni najczęstsze schorzenia i to, jak sobie z nimi poradzić gdy je zaobserwujemy.

Tym razem chcemy przybliżyć wam co nieco o Kolce i Egzemie letniej.

KOLKI (MORZYSKA)

Kolka u koni jest niestety i częsta, i groźna, bywają nawet przyczyną padnięcia zwierząt. Winę za to ponosi częściowo fakt, że konie to roślinożercy o bardzo długim, pełnym rozszerzeń i zwężeń przewodzie pokarmowym, ale częściej przyczyną schorzeń są złe odżywanie i pielęgnacja zwierząt. Ważne jest, by zapobiegać chorobie, a podczas jej wystąpienia odpowiednio się zachować. Unikniemy wówczas ryzyka śmierci i zmniejszymy ból, który zawsze towarzyszy kolce.

Czym jest, więc kolka? Kolka to najogólniej rzecz biorąc niedrożność przewodu pokarmowego występująca u koni na różnym tle. Dlatego też objawy tego schorzenia bywają różne, żadnych jednak nie można lekceważyć. Do tych powtarzających się należy ból jelitowy, dlatego tak ważne jest właściwe postępowanie z chorym koniem, a jeszcze lepiej zapobieganie wystąpieniu kolki.

W tego typu schorzeniu przewodu pokarmowego rozróżniamy kilka typów kolek:

  • Skurczowe – chwilowy, przemijający skurcz, w jego następstwie dochodzi do skręcenia jelit cienkich. Podaje się środki rozkurczowe, np. zastrzyk novalginy.
  • Zaleganie treści pokarmowej – ma miejsce zwykle w jelitach grubych. Są to kolki ciche, koń jest osowiały, pokłada się, grzebie nogą, ale je i pije. Powodem takiej kolki jest złej jakości spleśniała pasza, przenawożone siano. Podaje się środki przeczyszczające, robi masaże, lewatywy.
  • Żołądkowe- występują krótko po karmieniu, są ostre i gwałtowne. Koń rzuca się, kopie. Przyczyną takiego zachowania może być cofnięcie się treści jelit do żołądka lub spęcznienie paszy w żołądku.
  • Powietrzna – u konia łykawego
  • Zarobaczenie – np. zatkanie przewodu pokarmowego przez glisty lub obumieranie ścianki jelita z powodu larw drążących tkankę krezki jelitowej. O zarobaczeniu będziemy pisać niebawem.

No dobrze ale jak rozpoznać kolkę. Poniżej wypunktowaliśmy zachowania konia, które mogą sugerować na objawy kolki i których nie należny lekceważyć. Głównymi,wskazującymi na kolkę objawami są:

  • wyginanie górnej wargi;
  • ból przerywany lub ciągły: koń jest niespokojny, podrzuca nogi ku brzuchowi, rozgląda się na boki, wierzga kopytami, tarza się;
  • podwyższone nawet do 100 uderzeń na minutę tętno – normalne tętno konia w spoczynku wynosi 33 do 45 uderzeń na minutę;
  • przyspieszony oddech (normalnie obserwujemy u konia 17-25 oddechów na minutę);
  • obfite pocenie się;
  • zaburzenia perystaltyki jelit i oddawania kału: biegunka lub suchy stolec w formie niewielkich kulek;
  • nieprawidłowy zapach odchodów – zazwyczaj wyjątkowo przykry, cuchnący;
  • przybieranie postaw jak do oddawania moczu i siedzącego psa (pozycja ta zmniejsza ucisk na przeponę i ułatwia oddychanie);
  • zaczerwienie lub zażółcenie spojówek;
  • wzdęcie czyli dostrzegalne gołym okiem powiększenie obwodu brzucha.

a) zdrowy koń     b) koń wskazujący objawy kolki     c) koń w stanie zaawansowanej choroby
a) zdrowy koń b) koń wskazujący objawy kolki c) koń w stanie zaawansowanej choroby

Leczenie kolki. Przy wszystkich kolkach nie daje się koniowi nic do jedzenia, ani do picia, powoli oprowadza się konia, nawet przez 3-4 godziny. Żeby nie rzucał się wykonuje się masaż słabizn i brzucha (uciska się je wiechciami w kierunku ku górze, przedtem dla rozgrzania można je skropić kamforą lub denaturatem). Można pozwolić na kładzenie się konia, ale nie na tarzanie. Pożądane jest aby koń oddał kał. Jeśli po pół godzinie nie nastąpiła poprawa należy wezwać weterynarza, ponieważ kolki są naprawdę niebezpieczne i często prowadzą do śmierci konia.

Zapobieganie kolce. Wystarczy poznać przyczyny, by móc poprzez ich unikanie zapobiegać występowaniu kolki u naszych koni.

Zdrowy przewód pokarmowy naszym koniom zapewni przede wszystkim odpowiednia dieta  zapewnią. Właściwa, dobrana indywidualnie ilość jedzenia o stałych porach dnia, dobra jakość paszy, unikanie fermentujących pasz. Przy często powtarzających się kolkach podaje się pasze lekkostrawne, dietetyczne, np. raz dziennie mesh. Należy pamiętać o  regularnym odrobaczaniu konia i dbaniu o higienę uzębienia;
Podczas posiłku i po musimy zagwarantować koniowi spokój i odpowiedni czas odpoczynku po jedzeniu. czas na całkowite strawienie pokarmu to około godzina. Pamiętajmy o zapewnieniu regularnego ruchu a jeżeli wypuszczamy konia na pastwisko to zadbajmy o regularne czyszczenie pastwiska z odchodów.

 

LIPCÓWKA – EGZEMA LETNIA

Jest to schorzenie alergiczne powstałe w wyniku ukąszeń owadów. Charakteryzuje się nadwrażliwością na ukąszenia owadów, występującą sezonowo oraz najczęstszą alergiczną chorobą skóry u koni. Podłożem zmian dermatologicznych są mechanizmy immunologiczne powstałe na skutek uczulenia zwierząt na antygeny zawarte w ślinie owadów. Egzemę letnią powodują głównie kuczmany, komary i meszki, które są aktywne wczesnym ranem oraz późnym popołudniem.

Charakterystycznym symptomem jest ciągły świąd oraz wykwity skórne w postaci grudek, pokrzywki, pęcherzyków i plam rumieniowych lokalizujące się na szyi, grzbiecie, bokach ciała i podbrzuszu. Koń ociera pokąsane miejsca, doprowadzając do wytarcia sierści, grzywy, ogona i powstania licznych zadrapań. Największe nasilenie objawów w naszych warunkach klimatycznych obserwuje się od kwietnia do sierpnia. Szacuje się, że ok. 5% populacji koni w Polsce może być nadwrażliwych na ukąszenia owadów.

Leczenie konia opiera się na podawaniu leków antyalergicznych (antyhistaminowych i glikokortykosterydów) w celu złagodzenia świądu i reakcji zapalnej. Jeśli doszło do nadkażenia bakteryjnego otarć i ran, należy zastosować antybiotyki. Świeże ukąszenia można łagodzić chłodnym prysznicem oraz stosując maści chłodzące. Jednak najważniejsze jest zapobieganie ukąszeniom. W tym celu stosuje się derki ochronne oraz środki odstraszające owady w postaci aerozoli i balsamów zawierających benzoesan benzylu, olejki roślinne, pyretrynę itp. Koni bardzo uczulonych najlepiej nie wypuszczać na pastwisko w godzinach porannych oraz późno popołudniowych, gdy aktywność meszek i komarów jest największa.

Pamiętaj! Informacje zawarte w tym wpisie mają jedynie charakter informacyjny.

źródło: Tim Hawcroft: Koń. Rasy, Pielęgnacja, Wychowanie, Tresura, Wikipedia